Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

Διαχείριση μελισσοκομείου - Παραγωγή, εκτροφή και αντικατάσταση βασιλισσών (συνέχεια)

 
      Θα συνεχίσω, όπως σας υποσχέθηκα, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο παράγω τις βασίλισσες για τις ανάγκες του μελισσοκομείου μου. 

          Ζητώ την υπομονή σας  για μία μικρή εισαγωγή προκειμένου να βοηθηθούν στη κατανόηση του  θέματος  και οι μη γνωρίζοντες μελισσοκομία. Όπως έχω ξαναγράψει σε παλιότερη ανάρτηση, κάθε  κυψέλη (κουτί) περιέχει μία κοινωνία μελισσών που αποτελείται από τις εργάτριες μέλισσες, τους κηφήνες και τη βασίλισσα. Ο πληθυσμός της κάθε κυψέλης ποικίλει συνήθως από 5000 έως 50.000 μέλισσες, ανάλογα με την εποχή του χρόνου και την ποιότητα της βασίλισσας. Η διάρκεια ζωής μιας εργάτριας μέλισσας είναι από 4 έως 6 εβδομάδες ( το χειμώνα ζει περισσότερο), ενώ της βασίλισσας από 3 έως 4 χρόνια ( περισσότερο παραγωγική τα 2 πρώτα χρόνια). Η βασίλισσα διαφεντεύει όλη τη κοινωνία ( κυψέλη). Γεννά καθημερινά, με εξαίρεση ορισμένες μέρες του χειμώνα, από 500 έως 2000 αυγά τα οποία σε τρεις ημέρες εκκολάπτονται σε προνύμφη (σκουλήκι). Η προνύμφη ταΐζεται με μείγμα μελιού γύρης και βασιλικού πολτού και σε 18 ημέρες θα γίνει μέλισσα.  Συνολικά δηλαδή χρειάζονται 21 ημέρες ( 3 αυγό και 18 μετά την εκκόλαψή του) για να γίνει μια εργάτρια μέλισσα. Σε περίπτωση που αυτή χαθεί από κάποια αιτία (ατύχημα, αρρώστια, γήρας) το μελίσσι σταδιακά και σε 50 ημέρες περίπου θα χαθεί, μια που δεν θα υπάρχει βασίλισσα να αντικαθιστά με την γέννα της τις καθημερινές απώλειες των μελισσών. Για να μη συμβεί αυτό οι μέλισσες φροντίζουν αμέσως να αντικαταστήσουν τη χαμένη βασίλισσα. Συγκεκριμένα το πρώτο 24ωρο μετά την  απώλεια της  επιλέγουν μερικές προνύμφες (σκουλήκια) ηλικίας μίας έως δύο ημερών (υπάρχουν μέσα στη κυψέλη από τα αυγά που γεννούσε καθημερινά η βασίλισσα πριν χαθεί). Οι επιλεγμένες προνύμφες ταΐζονται μόνο με βασιλικό πολτό. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, οι προνύμφες αυτές, να γίνουν βασίλισσες σε συνολικά 16 ημέρες ( 3 αυγό και 13 μετά την εκκόλαψη του). Οι βασίλισσες μέλισσες δηλαδή δεν γεννιούνται τέτοιες αλλά γίνονται από τις εργάτριες μέλισσες μια που η προνύμφη που με κανονική διατροφή θα γινόταν εργάτρια μέλισσα σε 21 ημέρες, γίνεται τελικά βασίλισσα (και μάλιστα μόνο 16 ημέρες), αποκλειστικά και μόνο επειδή ταΐστηκε με βασιλικό πολτό!

            
         Για την εκτροφή των βασιλισσών,  με τη κλασική μέθοδο, χρειαζόμαστε το μελίσσι έναρξης. Σε αυτό εμείς θα δημιουργήσουμε συνθήκες τέτοιες  ώστε να αναγκαστεί να ξεκινήσει εκτροφή βασιλικών κελιών και μάλιστα όχι από το δικό του γενετικό υλικό (λάβρες) αλλά από αυτές που θα του μεταφέρουμε εμείς από το επιλεγμένο, για τις ιδιότητές του, μελίσσι. Το μελίσσι αποπεράτωσης. Είναι το μελίσσι το οποίο θα αποπερατώσει την εκτροφή των βασιλικών προνυμφών που θα του μεταφέρουμε από το μελίσσι έναρξης και τέλος το επιλεγμένο για τις ιδιότητές του μελίσσι από όπου θα πάρουμε το γενετικό υλικό (λάβρες)  το οποίο θα εισάγουμε (εμβολιάσουμε) στο μελίσσι έναρξης για εκτροφή. 
             Το μελίσσι έναρξης το χειρίζομαι ως εξής. Την προηγούμενη του εμβολιασμού ημέρα από ένα δυνατό μελίσσι (γύρω στα 15 πλαίσια) παίρνω τη βασίλισσα με 2 πλαίσια και τη μεταφέρω σε άλλο σημείο του μελισσοκομείου σε μικρή κυψέλη. Από τα υπόλοιπα πλαίσια που παραμένουν στη ορφανή πλέον κυψέλη όλα τα πλαίσια, πλην ενός, που έχουν γόνο διαμοιράζονται   σε άλλες κυψέλες αφού πρώτα τινάξω το πληθυσμό τους μέσα στη κυψέλη. Στο πλαίσιο με γόνο που παραμένει στη κυψέλη φροντίζω να υπάρχει γόνος κατάλληλης ηλικίας για εκτροφή βασιλισσών. Έτσι έχουμε τώρα ένα ορφανό μελίσσι με 7 ή 8 πλαίσια ώστε να υπάρχει συνωστισμός μελισσών, με γόνο σε ένα μόνο πλαίσιο στο κέντρο. Στο ίδιο μελίσσι τοποθετώ και το πλαίσιο με τα πλαστικά βασιλόκελα που θα χρησιμοποιήσω στον εμβολιασμό για να αποκτούν τη μυρωδιά της κυψέλης.  Την επομένη εμβολιάζω 30 βασιλόκελα με σκουλήκι 12 έως 24 ωρών από την επιλεγμένη κυψέλη και τα τοποθετώ στη θέση που ήταν το πλαίσιο με το γόνο και στο οποίο θα δούμε ότι είχαν αρχίσει  εκτροφή βασιλόκελων. Το πλαίσιο αυτό το μεταφέρω σε άλλη κυψέλη αφού τινάξω τις μέλισσες και χαλάσω τα βασιλόκελα. Στο μελίσσι έναρξης τα εμβολιασμένα βασιλόκελα θα παραμείνουν 24 ώρες και στη συνέχεια θα μεταφερθούν στο τεχνητά ορφανό τμήμα της οριζόντιας κυψέλης. Σε κάθε κυψέλη αποπεράτωσης θα μεταφερθούν για εκτροφή το ανώτερο 15 βασιλόκελα.

     Εδώ θα γίνει η αποπεράτωση της εκτροφής των μέχρι και την ημέρα (10 ημέρες περίπου μετά τον εμβολιασμό) που θα τοποθετηθούν, ανά ένα, στις ορφανές παραφυάδες.


   Με αυτό το τρόπο οι βασίλισσες μας ταΐζονται με αρκετή ποσότητα βασιλικού πολτού ώστε να τραφούν καλά. Αν κοιτάξουμε το βασιλόκελο μετά την εκκόλαψη της βασίλισσας ή κάποιο που εμείς θα χαλάσουμε για έλεγχο, θα δούμε αρκετή ποσότητα βασιλικού πολτού να έχει περισσέψει.


   
     Πριν τελειώσω αυτή την ανάρτηση θα ήθελα να περιγράψω και ένα άλλο τρόπο με τον οποίο ετοιμάζω το μελίσσι έναρξης. Από κυψέλη 10 τουλάχιστο πλαισίων παίρνω τη βασίλισσα με ένα πλαίσιο γόνου ( ή και παραπάνω αν η κυψέλη είναι άνω των 10 πλαισίων) και  το - τα τοποθετώ στο κέντρο κυψέλης. Τοποθετώ ακόμα μερικά άδεια πλαίσια δεξιά και αριστερά του πλαισίου με τον γόνο και τη βασίλισσα. Η νέα αυτή κυψέλη τοποθετείται στη θέση της παλιάς. Βάζω βασιλικό διάφραγμα και πάνω από αυτό όλα τα υπόλοιπα πλαίσια (όπως στη Ντεμαρί). Μετά τη παρέλευση 8 έως 9 ημερών μεταφέρω το τμήμα της κυψέλης με τη βασίλισσα στην άλλη άκρη του μελισσοκομείου. Με το τρόπο αυτό παραμένει στην ορφανή κυψέλη μόνο κλειστός γόνος, φροντίζω δε να κατέβει σε 7- 8 πλαίσια μεταφέροντας τα παραπάνω αφού πρώτα τινάξω τις μέλισσες. Στη συνέχεια παίρνω (από το τμήμα με τη βασίλισσα που έχει μεταφερθεί σε άλλο σημείο του μελισσοκομείου) ένα πλαίσιο με ανοικτό γόνο μαζί με τις μέλισσες του ( προσέχω να μην πάρω τη βασίλισσα) και το τοποθετώ στη μέση του ορφανού. Μπορούμε επίσης να τινάξουμε στη ορφανή, επιπλέον παραμάνες μέλισσες από τη κυψέλη με τη βασίλισσα αν κρίνουμε ότι χρειάζεται.   Στη θέση αυτή θα γίνει την επομένη ο εμβολιασμός, αφού πρώτα μεταφέρω το πλαίσιο ανοικτού γόνου σε άλλη κυψέλη. Το τμήμα με τη βασίλισσα εσκεμμένα παραμένει στο ίδιο μελισσοκομείο ώστε να ενισχυθεί το ορφανό τμήμα που παραμένει στη αρχική θέση και με τις δικές του εργάτριες.
     Τέλος  για σήμερα. θα ακολουθήσει και άλλη ανάρτηση πάνω στο ίδιο θέμα σύντομα.
            

Δεν υπάρχουν σχόλια: